Elektrische badkamerverwarming: IP-klasse, zones en het juiste toestel

Waarom mag een gewone kachel niet zomaar in de badkamer?

Omdat water elektriciteit geleidt en je in de badkamer met een natte huid op een natte vloer staat. In die omstandigheden is een stroomdoorgang door het lichaam veel gevaarlijker dan in een droge kamer.

Een gewone kachel heeft open roosters waar de lucht doorheen stroomt. Spatwater, druppels van een natte handdoek of condens kunnen zo bij onderdelen komen die onder spanning staan. Daar komen drie praktische risico's bij:

• Een losse kachel kan omvallen of in het bad terechtkomen, en het snoer ligt over een natte vloer.
• In een kleine badkamer hangt er snel een handdoek of badjas over of vlak voor de kachel. Afdekken leidt tot oververhitting.
• Stopcontacten zitten in een badkamer bewust niet bij bad en douche, waardoor mensen naar een verlengsnoer grijpen. Dat hoort niet in een natte ruimte.

Daarom gelden voor elektrische toestellen in de badkamer eisen aan de beschermingsgraad en aan de plek. Een toestel dat daarvoor niet is gemaakt, gebruik je er niet, ook niet even.

Wat betekenen IPX0, IP21, IP22 en IP24?

De IP-code geeft met twee cijfers aan waartegen de behuizing beschermt. Het eerste cijfer gaat over aanraking en vaste voorwerpen, het tweede over water. Hoe hoger het tweede cijfer, hoe beter de bescherming tegen water. Een X betekent dat voor dat cijfer geen waarde is opgegeven.

IPX0	Geen bescherming tegen water. Het productblad zegt hierbij: niet voor de badkamer of andere natte ruimtes.
IP21	Eerste cijfer 2: beschermd tegen aanraking met een vinger en tegen voorwerpen groter dan 12,5 mm. Tweede cijfer 1: beschermd tegen recht van boven vallende druppels, zoals condens die van het plafond drupt. Niet tegen spatwater van opzij.
IP22	Als IP21, maar ook beschermd tegen vallende druppels als het toestel tot 15° schuin staat of hangt. Niet tegen spatwater.
IP24	Tweede cijfer 4: beschermd tegen spatwater uit alle richtingen. Niet tegen een waterstraal en niet tegen onderdompeling.

De klasse geldt voor het toestel zoals het bedoeld is geplaatst. De Caldo Duo laat dat goed zien: aan de wand is hij IP24, staand op de voetjes IP21. De klasse zegt ook niets over de stekker en het stopcontact; die moeten zelf op een droge, toegestane plek zitten.

Welke zones zijn er in de badkamer?

De installatievoorschriften verdelen de badkamer in zones rond bad en douche. Hoe dichter bij het water, hoe strenger de eisen aan elektrische toestellen. In hoofdlijnen:

• Zone 0: de binnenkant van het bad of de douchebak. Hier hoort geen kachel.
• Zone 1: de ruimte recht boven bad of douchebak, waar je tijdens het douchen staat. Hier komt direct spatwater. Ook hier hoort geen losse of gewone kachel.
• Zone 2: een strook direct naast bad of douche. Hier kan nog spatwater komen; in de regel wordt hier minimaal bescherming tegen spatwater gevraagd, het tweede cijfer 4.
• Buiten de zones: de rest van de badkamer. Het blijft een vochtige ruimte met condens, maar zonder direct spatwater.

De precieze afmetingen van de zones, de uitzonderingen bij een inloopdouche of schuin dak en de eisen aan de aansluiting staan in de installatienorm en verschillen per situatie. We noemen hier bewust geen maten. Laat een installateur ter plaatse bepalen in welke zone de gewenste plek valt en welke beschermingsgraad daar nodig is. Dat geldt ook voor de vraag of er een stopcontact of vaste aansluiting mag komen.

Welke Olimpia-modellen vermelden een IP-klasse tegen water?

Elf modellen in het assortiment vermelden volgens het productblad een beschermingsgraad met een tweede cijfer hoger dan 0. Eén daarvan haalt IP24, één IP22 en negen IP21.

IP24 aan de wand, IP21 staand	Caldo Duo: ventilatorkachel van 2.000 W (standen 1.000 en 2.000 W), dag- en weektimer, raamdetectie, antivriesfunctie onder 7 °C, 1,9 kg.
IP22	Caldo Sky: keramische wandkachel van 2.000 W met wifi, weekprogramma en raamdetectie, 2,3 kg.
IP21	Caldo Cubic, Caldo Trendy, Caldosilent ECO, Caldo Tekno, Caldo Soul, Caldo Funky, Caldo Relax, Caldo Pop A en Caldo Pop B.

Wat dat in de praktijk betekent:

• De Caldo Duo aan de wand is het enige model waarvan het productblad bescherming tegen spatwater vermeldt.
• Bij de IP21-modellen waarschuwt het productblad steeds hetzelfde: beschermd tegen recht vallende druppels, niet tegen spatwater van opzij. Bij de Caldosilent ECO staat erbij dat je daar bij plaatsing in de badkamer rekening mee moet houden.
• IP21 en IP22 passen dus alleen op een plek waar geen spatwater komt, ruim buiten het bereik van bad, douche en wastafel.
• De losse IP21-modellen staan op de vloer en hebben een snoer. Ze vragen een stopcontact op een toegestane plek en een droge, vlakke ondergrond.

Een IP-klasse op het productblad is geen toestemming voor elke plek in de badkamer. De zone bepaalt wat mag.

Welke Olimpia-kachels zijn IPX0 en horen niet in de badkamer?

Acht modellen zijn volgens het productblad uitdrukkelijk IPX0, zonder bescherming tegen water: de Caldo Flick, Caldo Trendy ST, Caldo Trendy T, Caldo Humi T, Caldo Line NW, Caldo Up T, Caldo Pocket en Caldo Radiale.

Let op twee modellen die je op naam of vorm makkelijk verkeerd inschat:

• De Caldo Up T is een wandkachel met weektimer en raamdetectie en lijkt daarmee op een badkamerkachel, maar is IPX0.
• De Caldo Trendy ST en Caldo Trendy T zijn IPX0, terwijl de Caldo Trendy zonder toevoeging IP21 heeft.

Bij de overige elektrische kachels vermeldt de fabrieksdocumentatie geen beschermingsgraad: de convectors (Caleo), de oliegevulde radiatoren (Caldorad) en de infraroodkachels (Solaria, Quarzia, Carbon). Zonder vermelde IP-klasse kun je niet aannemen dat een toestel tegen water beschermd is. Behandel ze als niet geschikt voor de badkamer, tenzij de handleiding van het model uitdrukkelijk iets anders zegt. De handleidingen staan op documenten.

Wandkachel of losse kachel in de badkamer?

Een wandkachel is in de badkamer de betere keuze. Hij hangt hoog en droog, kan niet omvallen, er ligt geen snoer over de vloer en hij neemt geen vloerruimte in.

Wandkachel	Vaste plek buiten het spatbereik, warme lucht van boven naar beneden, vaak met weektimer en raamdetectie. Nadeel: je moet boren en er moet een aansluiting op een toegestane plek zijn. De Caldo Sky en Caldo Up T moeten volgens het productblad aan de wand, met een stopcontact binnen bereik.
Losse kachel	Geen montage en ook in andere kamers te gebruiken. Nadeel: staat op de vloer waar het nat wordt, kan omvallen, het snoer is een struikelrisico en de plek verschuift ongemerkt naar bad of douche. Alleen met een passende IP-klasse en buiten het spatbereik.

De Caldo Duo kan allebei, maar verliest staand zijn spatwaterbescherming: IP21 in plaats van IP24. Wie hem voor de badkamer koopt, hangt hem dus op. Hang een wandkachel niet boven of achter een plek waar handdoeken hangen en houd de uitblaasopening vrij.

Wil je een vaste oplossing die de badkamer de hele winter warm houdt, zoals een elektrische handdoekradiator of vloerverwarming, dan is dat installatiewerk. Dat valt buiten het assortiment van losse kachels; vraag ernaar via contact.

Hoeveel vermogen heb ik nodig voor een kleine badkamer?

Voor een badkamer van 4 tot 6 m² is 1.000 W in de regel genoeg om de temperatuur vast te houden. Met 2.000 W is de lucht sneller warm. Een kachel met beide standen dekt dus vrijwel elke gewone badkamer.

De rekensom met de algemene vuistregel van 30 tot 35 W per m³ geeft een lager getal:

1. Bereken de inhoud. Voorbeeld: 2 m × 2,5 m × 2,4 m hoog = 12 m³.
2. Vermenigvuldig met 30 tot 35 W: 360 tot 420 W.

Toch kies je in de badkamer ruimer, om drie redenen. Je wilt een hogere temperatuur dan in de woonkamer, omdat je er ongekleed en nat staat. Je wilt die temperatuur binnen 10 tot 15 minuten, niet na een uur. En tegels en muren zijn koud en nemen veel warmte op, terwijl de ventilatie warme lucht afvoert. De lucht zelf is snel warm, de wanden blijven langer koud aanvoelen.

Meer dan 2.000 W heeft in een kleine badkamer geen zin. De modellen met een IP-klasse tegen water zijn opgegeven voor ruimtes tot 55 of 60 m³, de Caldosilent ECO met 2.400 W tot 80 m³. Dat is ruim boven de inhoud van een gewone badkamer. Algemene uitleg over vermogen per ruimte staat in de koopgids elektrische kachels.

Wat kost elektrisch bijverwarmen in de badkamer?

Weinig, omdat je kort stookt. Een kachel van 2.000 W verbruikt 2 kWh per uur. Bij een aangenomen stroomprijs van € 0,25 per kWh is dat € 0,50 per uur, dus € 0,13 per kwartier.

15 minuten op 2.000 W	0,5 kWh, € 0,13
30 minuten op 2.000 W	1,0 kWh, € 0,25
30 minuten op 1.000 W	0,5 kWh, € 0,13
Twee keer per dag 15 minuten op 2.000 W	1,0 kWh per dag, € 0,25
Datzelfde gebruik over 30 dagen	30 kWh, € 7,50

Duur wordt het pas als de kachel ongemerkt blijft branden. Een kachel van 2.000 W die een hele dag aan blijft staan, verbruikt zonder thermostaat 48 kWh, bij hetzelfde tarief € 12. Een timer of thermostaat voorkomt dat.

Wat heb ik aan een timer, raamdetectie of wifi in de badkamer?

Een timer is in de badkamer de nuttigste functie: de ruimte is warm als je opstaat en de kachel gaat vanzelf weer uit. Je hoeft dan niet met natte handen aan het toestel te komen.

• Weektimer: vaste tijden per dag, bijvoorbeeld doordeweeks om 6.30 uur en in het weekend later. De Caldo Duo heeft een dag- en weektimer, de Caldo Sky een weekprogramma.
• Aftelklok: de kachel gaat na een ingestelde tijd uit. De Caldo Trendy heeft een timer van 12 uur, de Caldo Tekno van 24 uur.
• Thermostaat: houdt de ingestelde temperatuur vast. Bij de Caldo Duo stel je 10 tot 35 °C in.
• Raamdetectie: pauzeert het verwarmen als de temperatuur plotseling daalt, bijvoorbeeld als je na het douchen het raam openzet om te luchten. De Caldo Duo en Caldo Sky hebben dit.
• Antivriesfunctie: houdt een onverwarmde badkamer of een badkamer in een vakantiehuis vorstvrij.
• Wifi: je zet de kachel vanaf je telefoon aan voordat je de badkamer in gaat. Van de modellen met een IP-klasse tegen water heeft alleen de Caldo Sky wifi. Uitleg over koppelen staat op wifi en app.

De eenvoudige IP21-modellen zoals de Caldo Relax, Caldo Pop A en Caldo Pop B hebben volgens de specificaties geen timer. Alle modellen met wifi in het assortiment, ongeacht hun IP-klasse:

• Caldo Sky: Wandkachel 2000 W · wifi · geel of groen
• Caleo Glass WiFi: 2000 W · wand of vloer · wifi
• Caldo Line NW: 2000 W · torenkachel · wifi · Eco Mode

Helpt verwarmen tegen condens en schimmel in de badkamer?

Verwarmen helpt, maar lost vocht niet op. Een kachel haalt geen water uit de lucht. Dat doet alleen ventilatie of een luchtontvochtiger.

Condens ontstaat als warme, vochtige lucht een koud oppervlak raakt: de spiegel, het raam, een koude buitenmuur. Een warmere badkamer heeft warmere oppervlakken, dus minder condens en sneller drogen. Maar de waterdamp van het douchen blijft in de lucht tot hij wordt afgevoerd. Blijft het vocht hangen, dan krijgt schimmel op voegen, kitranden en plafond de kans.

1. Zet de ventilatie aan of het raam op een kier tijdens het douchen en laat de ventilatie daarna nog minstens een halfuur doorlopen.
2. Trek wanden en vloer na het douchen droog met een wisser. Dat water hoeft dan niet meer te verdampen.
3. Houd de badkamerdeur dicht tijdens en vlak na het douchen, zodat het vocht niet het huis in trekt.
4. Verwarm de badkamer voor het douchen. Op warme tegels slaat minder condens neer.
5. Blijft het vochtig, zoek dan de oorzaak. De gids vocht in huis loopt de mogelijkheden langs.

In een badkamer zonder raam of met zwakke afzuiging kan een luchtontvochtiger helpen. Ook daarvoor geldt dat het toestel geschikt moet zijn voor de plek waar het staat.

Hoe plaats en gebruik ik een badkamerkachel veilig?

Kies eerst de plek en de zone, dan pas het toestel. Loop deze stappen na.

1. Laat een installateur bepalen in welke zone de gewenste plek ligt en welke beschermingsgraad daar minimaal nodig is.
2. Kies een toestel waarvan het productblad die beschermingsgraad vermeldt, in de opstelling die je gaat gebruiken (wand of staand).
3. Controleer of er een stopcontact of aansluiting op een toegestane plek is. Gebruik in de badkamer geen verlengsnoer of stekkerdoos.
4. Monteer een wandkachel volgens de handleiding, op de voorgeschreven hoogte en met de voorgeschreven vrije ruimte eromheen.
5. Houd handdoeken, badjassen en wasgoed weg van de kachel. Droog er geen kleding op of voor.
6. Raak het toestel en de stekker niet aan met natte handen. Stel de timer in voordat je gaat douchen.
7. Is er water in of op het toestel gekomen, haal dan de spanning eraf via de meterkast en gebruik het niet meer tot het is nagekeken.

Een kachel van 2.000 W vraagt 8,7 A. Op een groep van 16 A (maximaal 3.680 W) blijft dan 1.680 W over. Een föhn op dezelfde groep kan de automaat laten uitschakelen. Het volledige overzicht van de kachels staat op elektrische verwarming:

Waarden uit het productblad van de fabrikant; een streepje betekent dat het blad het niet vermeldt.

Vragen en antwoorden

Mag een elektrische kachel in de badkamer?

Een elektrische kachel mag alleen in de badkamer als hij een passende beschermingsgraad tegen water heeft en op een plek staat of hangt die bij die klasse hoort. Een kachel met IPX0 heeft geen bescherming tegen water en hoort niet in de badkamer. Laat de plek beoordelen door een installateur.

Welke IP-klasse moet een badkamerkachel hebben?

Dat hangt af van de zone waarin de badkamerkachel komt. Op plekken waar spatwater kan komen wordt in de regel minimaal bescherming tegen spatwater gevraagd, het tweede cijfer 4, zoals IP24. Een installateur bepaalt welke zone en klasse voor jouw plek gelden.

Is IP21 genoeg voor de badkamer?

IP21 beschermt alleen tegen recht van boven vallende druppels, niet tegen spatwater van opzij. Een kachel met IP21 kan dus alleen op een plek in de badkamer waar geen spatwater komt, ruim uit de buurt van bad, douche en wastafel. Voor een plek dichter bij het water is IP21 niet genoeg.

Wat betekent IPX0 bij een kachel?

IPX0 betekent dat de kachel geen bescherming tegen water heeft. De X geeft aan dat voor bescherming tegen vaste voorwerpen geen waarde is opgegeven, de 0 staat voor geen waterbescherming. Een kachel met IPX0 gebruik je niet in de badkamer of een andere natte ruimte.

Wat is het verschil tussen IP21 en IP24?

Het verschil zit in het tweede cijfer: IP21 beschermt tegen recht vallende druppels, IP24 tegen spatwater uit alle richtingen. Het eerste cijfer 2 is gelijk en staat voor bescherming tegen aanraking met een vinger.

Welke Olimpia Splendid kachel heeft IP24?

Volgens het productblad heeft alleen de Caldo Duo IP24, en alleen als hij aan de wand is gemonteerd. Staand op de voetjes is de Caldo Duo IP21.

Is de Caldo Up T geschikt voor de badkamer?

Nee, de Caldo Up T is volgens het productblad IPX0 en heeft geen bescherming tegen water. Het is wel een wandkachel met weektimer en raamdetectie, maar bedoeld voor droge ruimtes.

Mag ik een kachel op de rand van het bad of naast de douche zetten?

Nee, een kachel hoort nooit op de badrand of direct naast de douche. Daar komt spatwater en kan het toestel in het water vallen. Zet of hang een badkamerkachel buiten het bereik van bad en douche.

Mag een oliegevulde radiator in de badkamer?

Voor de Caldorad oliegevulde radiatoren vermeldt de fabrieksdocumentatie geen beschermingsgraad tegen water. Zonder vermelde IP-klasse behandel je een oliegevulde radiator als niet geschikt voor de badkamer, tenzij de handleiding uitdrukkelijk iets anders zegt.

Kan ik een infraroodkachel in de badkamer gebruiken?

Alleen een infraroodkachel die daarvoor is gemaakt en een passende IP-klasse heeft. Voor de losse infraroodkachels van Olimpia (Solaria, Quarzia, Carbon) vermeldt het productblad geen beschermingsgraad tegen water; gebruik die niet in de badkamer.

Hoeveel watt heb ik nodig voor een badkamer van 5 m²?

Voor een badkamer van 5 m² is 1.000 W in de regel genoeg om de temperatuur vast te houden en geeft 2.000 W sneller warmte. Een kachel met standen van 1.000 en 2.000 W past dus goed.

Hoe lang van tevoren moet ik de badkamerkachel aanzetten?

Reken op 10 tot 15 minuten voor een kleine badkamer met een ventilatorkachel van 2.000 W. De lucht is snel warm, koude tegels en muren voelen langer koud aan. Met een weektimer gaat de kachel vanzelf op tijd aan.

Wat kost een badkamerkachel per maand aan stroom?

Een badkamerkachel van 2.000 W die twee keer per dag 15 minuten brandt, verbruikt 1 kWh per dag. Bij een aangenomen stroomprijs van € 0,25 per kWh is dat ongeveer € 7,50 per maand.

Mag ik een verlengsnoer gebruiken in de badkamer?

Nee, gebruik in de badkamer geen verlengsnoer of stekkerdoos voor een kachel. De koppeling is niet tegen water beschermd en ligt vaak op de vloer. Is er geen stopcontact op een geschikte plek, laat er dan een aanleggen door een installateur.

Kan ik handdoeken drogen op een elektrische kachel?

Nee, leg geen handdoeken of kleding op of over een elektrische kachel. Een afgedekte kachel kan zijn warmte niet kwijt en raakt oververhit. Hang handdoeken op afstand van de uitblaasopening.

Is een wandkachel met ventilator hoorbaar?

Ja, een wandkachel met ventilator maakt een blaasgeluid zolang hij draait. De productbladen van de Olimpia-wandkachels vermelden geen geluidsniveau in decibel. In de badkamer staat de kachel meestal kort aan, waardoor het geluid minder een rol speelt dan in een slaapkamer.

Helpt een kachel tegen schimmel in de badkamer?

Een kachel helpt indirect tegen schimmel: warmere oppervlakken geven minder condens en drogen sneller. Een kachel voert het vocht zelf niet af. Daarvoor is ventilatie nodig, en waar die tekortschiet een luchtontvochtiger.

Waarom beslaat de spiegel ondanks de verwarming?

De spiegel beslaat als zijn oppervlak kouder is dan het dauwpunt van de vochtige badkamerlucht. Verwarmen maakt de spiegel warmer en vermindert de aanslag, maar bij veel waterdamp en weinig ventilatie beslaat hij toch.

Kan ik de badkamerkachel met mijn telefoon bedienen?

Ja, met een model met wifi. Van de Olimpia-kachels met een IP-klasse tegen water heeft alleen de Caldo Sky (IP22) wifi, met app en spraakbediening. Je hebt daarvoor een wifinetwerk nodig dat tot in de badkamer reikt.

Wat doet raamdetectie op een badkamerkachel?

Raamdetectie pauzeert het verwarmen als de kachel een plotselinge temperatuurdaling meet, zoals bij een open raam. Zo stook je niet naar buiten terwijl je de badkamer lucht. De Caldo Duo en de Caldo Sky hebben deze functie.

Waar vind ik de handleiding van mijn badkamerkachel?

De handleiding van een Olimpia Splendid kachel staat op de modelpagina onder Documenten en in het overzicht op /documenten/. Daarin staan ook de montagehoogte en de vrije ruimte die het model nodig heeft.

Wat moet ik doen als er water op de kachel is gekomen?

Raak de kachel niet aan, schakel de groep uit in de meterkast en haal daarna de stekker uit het stopcontact. Gebruik de kachel niet meer tot hij droog is en is nagekeken.

Begrippen

IP-code	Aanduiding van twee cijfers voor de bescherming van een behuizing tegen vaste voorwerpen (eerste cijfer) en water (tweede cijfer).
IPX0	Beschermingsgraad zonder enige bescherming tegen water en zonder opgegeven waarde voor vaste voorwerpen.
IP21	Beschermingsgraad tegen aanraking met een vinger en tegen recht van boven vallende waterdruppels.
IP24	Beschermingsgraad tegen aanraking met een vinger en tegen spatwater uit alle richtingen.
Spatwater	Water dat in druppels vanuit een willekeurige richting tegen een toestel spat, zoals bij douchen of handen wassen.
Zone	Deel van de badkamer rond bad of douche waarvoor de installatievoorschriften eigen eisen aan elektrische toestellen stellen.
Condens	Waterdamp die neerslaat als druppels op een oppervlak dat kouder is dan het dauwpunt van de lucht.
Dauwpunt	Temperatuur waarbij lucht met een bepaalde hoeveelheid waterdamp verzadigd raakt en gaat condenseren.
Raamdetectie	Functie die het verwarmen onderbreekt bij een plotselinge temperatuurdaling, zoals bij een open raam.
Weektimer	Schakelklok waarmee je per dag van de week vaste aan- en uittijden voor de kachel instelt.

Meer gidsen

• Airco per ruimte: slaapkamer, woonkamer, zolder, kantoor, serre en caravan
• Airco zonder buitenunit: de complete gids over de monoblock
• Dolceclima-reeksen vergeleken: wat is het verschil tussen Compact, Aira, Air Pro, Silent en Brezza?
• Elektrische kachel kopen: soorten, vermogen, verbruik en veiligheid
• Koudemiddel R290 en R32 in airco's en luchtontvochtigers
• Luchtbevochtiger: wanneer nodig, welke soort en hoe je hem schoon houdt
• Luchtkoeler: werking, koeleffect, verbruik en de Peler-modellen
• Luchtontvochtiger koopgids: capaciteit, tank, geluid en verbruik

Alle gidsen, alle vragen, handleidingen per model en het overzicht van alle modellen.